Vasiyetname Türleri
Türk Medeni Kanunu üç tür vasiyetnameye olanak tanır. Her birinin farklı şekil şartları ve pratik avantaj/dezavantajları vardır.
- El yazılı vasiyetname (m. 538): Başından sonuna tamamen vasiyetçinin el yazısıyla yazılması, tarih içermesi ve imzalanması zorunludur. Bilgisayarla yazılan, fotokopisi olan veya başkasının yardımıyla hazırlanan vasiyetname geçersizdir.
- Resmî vasiyetname (m. 532): Noter veya yetkili memur huzurunda iki tanık eşliğinde düzenlenir. En güvenli yöntemdir; itiraz edilmesi oldukça güçtür.
- Sözlü vasiyetname (m. 539): Yalnızca olağanüstü koşullarda (savaş, deprem, ölüm tehlikesi) geçerlidir. İki tanık huzurunda beyan edilmeli, tanıklar derhal yazıya döküp mahkemeye sunmalıdır. Koşullar ortadan kalkınca 1 ay içinde resmî vasiyetnameyle değiştirilmezse hükümsüz kalır.
El Yazılı Vasiyetname Nasıl Yazılır?
El yazılı vasiyetname hazırlarken şu kurallara mutlaka uyun:
- Belgenin tamamını bizzat el yazınızla yazın — tek bir kelime daktilo veya bilgisayarla yazılmış olsa bile vasiyetname geçersiz sayılır.
- Yıl, ay ve gün bilgisi eksiksiz olmalıdır: Örneğin '8 Haziran 2026' gibi tam tarih.
- Vasiyetnameyi adınızı açıkça belirterek imzalayın.
- Herhangi bir şüpheyi gidermek için her sayfayı ayrı ayrı imzalamanızı öneririz.
- Vasiyetnameyi güvenli bir yerde muhafaza edin; Samsun Sulh Hukuk Mahkemesi'ne saklama talebiyle teslim edebilirsiniz.
Vasiyetnameye Konulamayacak Şeyler: Saklı Pay
Vasiyetname hazırlarken saklı pay kuralını göz önünde bulundurmak zorunludur. Belirli mirasçılar (çocuklar, ebeveynler, eş) yasal miras paylarının belirli bir oranından mahrum bırakılamaz. Bu orana saklı pay denir. Saklı payı ihlal eden vasiyetname tamamen geçersiz olmaz; yalnızca saklı payı aşan kısım iptal edilebilir.
Saklı pay oranları: Altsoy (çocuklar ve torunlar) yasal miras payının yarısı; ebeveynler yasal miras payının dörtte biri; eş, mirasçılarla birlikte bulunuyorsa yasal payın tamamı, yalnız kalıyorsa yasal payın dörtte üçüdür.
Vasiyetnamenin İptali İçin Şartlar
Vasiyetname şu gerekçelerle iptal ettirilebilir:
- Şekil eksikliği (el yazılıysa tamamen el yazısıyla yazılmamışsa)
- Baskı, tehdit veya hile (irade sakatlığı)
- Ehliyet yokluğu (15 yaşından küçük veya ayırt etme gücü olmayan kişinin vasiyeti)
- Saklı payın ihlal edilmesi (tenkis davası)
Vasiyetnamenin iptali için ölüm tarihinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde dava açılması gerekir.
Vasiyetnameyi kendi kendime yazabilir miyim?
Evet. El yazılı vasiyetname notere gitmenize gerek kalmadan kendiniz yazabilirsiniz. Ancak şekil kurallarına mutlaka uyun; en küçük hata vasiyetnameyi geçersiz kılabilir.
Vasiyetnamemi değiştirebilir miyim?
Evet. Vasiyetname her zaman değiştirilebilir veya iptal edilebilir. Yeni vasiyetname eskisini otomatik olarak geçersiz kılar.
Vasiyetnameyi gizli tutabilir miyim?
Evet. El yazılı vasiyetnameyi istediğiniz yerde saklayabilirsiniz. Noterde resmî vasiyetname yapılmışsa kaydı tutulur ve ölümden sonra açılır.
Eşimi tek mirasçı yapabilir miyim?
Çocuklarınız varsa hayır; çocukların saklı payı korunur. Çocuğunuz yoksa eşinizi tek mirasçı olarak belirleyebilirsiniz.