Gözaltı Süresi
Türk hukukunda gözaltı süresi kural olarak 24 saattir. Toplu suçlarda (terör, organize suç) bu süre savcılık kararıyla 4 güne, olağanüstü hâllerde 7 güne kadar uzatılabilir. 24 saat içinde ya serbest bırakılırsınız ya da sulh ceza hâkimine sevk edilirsiniz.
Tutukluluk Şartları
Tutukluluk, Anayasa ve CMK tarafından güvence altına alınan özgürlük hakkına istisnadır. Hâkim tutukluluğa karar verebilmesi için iki temel koşul arar:
- Suç şüphesi: Somut delillere dayanan kuvvetli şüphe olmalıdır.
- Tutuklama nedeni: Kaçma şüphesi, delil karartma tehlikesi veya suçun ağırlığı (Anayasa m. 19, CMK m. 100).
Azami Tutukluluk Süreleri
Türk hukukunda tutukluluk süresi suçun niteliğine göre değişir:
- Ağır ceza mahkemesi kapsamındaki suçlar: Soruşturma aşamasında azami 7 yıl (istisnai hallerde uzar).
- Ağırlaştırılmış müebbet veya ağır ceza içeren terör suçları: Yargılama süresince devam edebilir.
- Sulh ceza hâkimliği kapsamı: Çok daha kısa süreler geçerlidir.
Her 30 günde bir tutukluluk hâkim onayıyla devam eder; bu aşamada itiraz hakkı mevcuttur.
Tutuklu Sanığın Hakları
- Derhal avukat talep etme hakkı: İfade vermeden önce avukatınızla görüşme talep edebilirsiniz.
- Sessiz kalma hakkı: Aleyhte beyan vermek zorunda değilsiniz.
- Yakınlarınızın bilgilendirilmesi: Gözaltına alındığınızda en geç 24 saat içinde bir yakınınıza haber verilmesi zorunludur.
- Tutukluluk itirazı: Sulh ceza hâkimi kararına karşı 7 gün içinde itiraz edilebilir; itiraz sulh ceza hâkimliğine yapılır.
- Bireysel başvuru: Özgürlük hakkının ihlal edildiğini düşünüyorsanız Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yolunu kullanabilirsiniz.
Avukatım olmadan ifade vermek zorunda mıyım?
Hayır. Avukat yardımından yararlanmak anayasal bir haktır. Avukatınızla görüşmeden ifade vermemenizi kesinlikle öneririz.
Tutukluluk kararına nasıl itiraz edilir?
Tutukluluk kararının tebliğinden itibaren 7 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz dilekçesi verilir. İtirazı bir avukat aracılığıyla yapmanız sonuç alma ihtimalini önemli ölçüde artırır.
Tutuklu yakınıma nasıl ulaşabilirim?
Cezaevi veya gözaltı merkezini arayarak ziyaret günlerini öğrenebilirsiniz. Avukat ziyareti her zaman mümkündür ve kısıtlanamaz.
Tahliye talebi ne zaman yapılabilir?
Her 30 günlük tutukluluk incelemesinde tahliye talep edilebilir. Ayrıca koşulların değişmesi hâlinde (delil karartma şüphesinin ortadan kalkması gibi) her zaman itiraz başvurusu yapılabilir.