Ticari Sözleşme Uyuşmazlıkları
İş hayatının temelini sözleşmeler oluşturur. Tedarik sözleşmeleri, franchise anlaşmaları, distribütörlük sözleşmeleri ve hizmet bedeli anlaşmazlıkları ticari uyuşmazlıkların büyük bölümünü oluşturur. Türk Ticaret Kanunu ve Borçlar Kanunu'nun birlikte uygulandığı bu alanlarda yazılı sözleşme olmaksızın dava sürdürmek güçleşir. E-posta yazışmaları, faturalar ve sipariş formları da delil olarak kullanılabilir.
Ortaklık Anlaşmazlıkları
Limited ve anonim şirketlerde ortaklar arasındaki çatışmalar; kâr payı dağıtımı, yönetim hakkı, şirketten çıkarılma ve azınlık haklarının korunması konularında yaşanır:
- Kâr payı davası: Genel kurul kâr dağıtımı kararı almazsa ya da haksız biçimde reddederse dava açılabilir.
- Genel kurul kararının iptali: Kanun veya esas sözleşmeye aykırı alınan kararlar 3 ay içinde iptal davası konusu olabilir.
- Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu: Şirkete zarar veren kararlar nedeniyle yöneticiler tazminat yükümlülüğü taşıyabilir.
- Şirketten haklı nedenle çıkma: Azınlık ortaklar, ağır ihlallerin sürdüğü durumlarda mahkemeye başvurarak şirketten adil bedel üzerinden ayrılabilir.
Ticari Alacak Tahsili
Vadesi geçmiş ticari alacaklar için seçenekler şunlardır:
- Ödeme ihtarı: Noterde düzenlenen ihtarname ödemeyi hızlandırabilir ve ilerleyen süreçte delil niteliği taşır.
- İcra takibi: Elinizdeki belgeye göre ilamsız, ilamlı veya kambiyo yoluyla icra başlatılır.
- Ticaret Mahkemesi davası: Daha büyük alacaklarda delil tespiti ve ihtiyati hacizle birlikte dava açılır.
Haksız Rekabet
TTK 54-63. maddeleri, ekonomik rekabeti bozan dürüstlüğe aykırı davranışları haksız rekabet olarak nitelendirir. Ticari sırların çalınması, rakip firmaya personel ve müşteri transferi, yanlış reklam ve ticari itibar zedeleme bu kapsamda değerlendirilir. Haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve zararın tazminine yönelik dava açılabilir.
Çek ve Senet Uyuşmazlıkları
Karşılıksız çek, kabul edilmeyen poliçe veya vadesinde ödenmeyen senet için kambiyo senetlerine özgü hızlı icra yolu tercih edilir. Senet bedelinin ve imzanın sahteliğinin ileri sürülmesi hâlinde menfi tespit davası açılabilir. 2012'den itibaren çek yasası büyük ölçüde değiştirilmiştir; güncel düzenlemeyi bilmek kritiktir.
Şirket Birleşmesi ve Devralmaları (M&A)
Şirket satın alma ve birleşme süreçlerinde hukuki durum tespiti (due diligence), hisse devir sözleşmesi müzakeresi, rekabet kurumu bildirimi ve çalışan haklarına ilişkin düzenlemeler uzmanlık gerektirir. Uygun yapılandırılmayan M&A işlemleri vergi, sorumluluk ve azınlık hakkı sorunlarına yol açar.
Alternatif Uyuşmazlık Çözümü
Ticari uyuşmazlıklarda itibarın ve iş ilişkisinin korunması önemlidir. Dava açmadan önce arabuluculuk veya tahkim yolları değerlendirilmelidir. 2019'dan itibaren belirli tutarın üzerindeki ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartı hâline gelmiştir.
Sık Sorulan Sorular
Ticari uyuşmazlıklarda hangi mahkeme yetkilidir?
Ticaret Mahkemeleri yetkilidir. Bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar. Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresi değişkendir; yetkili mahkemenin tespiti için hukuki danışmanlık alınması önerilir.
Yabancı şirketle uyuşmazlıkta Türk mahkemeleri yetkili mi?
Sözleşmede yetki ve hukuk seçimi maddesi varsa buna göre hareket edilir. Aksi hâlde Milletlerarası Özel Hukuk kuralları uygulanır. Uluslararası tahkim anlaşması da geçerlidir.
İflasın ertelenmesi mümkün mü?
2018'de yapılan değişiklikle iflasın ertelenmesi kurumu kaldırılmış; yerine konkordato getirilmiştir. Borç yapılandırması için şimdi konkordato başvurusu yapılmaktadır.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Ticari uyuşmazlıklarınız için ticaret avukatı sayfamızı inceleyebilir ya da ön görüşme talep edebilirsiniz.