Süresiz Nafaka Kalktı mı? AYM Kararı ve Yeni Düzenleme

Anayasa Mahkemesi Ne Karar Verdi?

Anayasa Mahkemesi (AYM), 4 Haziran 2026 tarihinde oyçokluğuyla verdiği kararla Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki "süresiz" ibaresini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Bu karar, boşanma sonrası yoksulluk nafakasının süresiz olarak belirlenebilmesini mümkün kılan yasal dayanağı ortadan kaldırdı.

AYM, kararında nafakayı alanın yeniden evlenmesi veya iyileşen ekonomik koşullar gibi somut değişiklikler olmadan bile nafakanın süresiz sürmesinin, nafaka ödeyen tarafın temel haklarını orantısız biçimde kısıtladığını tespit etti. Mahkeme; Anayasa'nın 17. maddesindeki kişi dokunulmazlığı ve 35. maddesindeki mülkiyet hakkı çerçevesinde bu ibarenin Anayasa ile bağdaşmadığına hükmetti.

Kararla birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne 9 aylık bir yasal düzenleme süresi tanındı. Bu süre dolana kadar mevcut nafaka kararları uygulanmaya devam edecektir.

Süresiz Nafaka Neydi, Neden Tartışmalıydı?

Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi, boşanma davasında daha az kusurlu olan eşin yoksulluğa düşmesi hâlinde karşı taraftan yoksulluk nafakası talep edebileceğini düzenliyordu. Yargıtay içtihatlarına göre bu nafaka; hâkim tarafından süresiz olarak belirlenebiliyordu ve yalnızca nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi, taraflardan birinin ölümü ya da alacaklının "yoksulluktan kurtulması" ile sona erebiliyordu.

Eleştirilerin odağındaki temel sorunlar şunlardı:

• Kısa evliliklerde bile onlarca yıl ödeme yükümlülüğü doğabilmesi
• Nafaka alanın fiilî birlikteliği mahkemece ispatlanmadıkça nafakanın kesilememesi
• Enflasyon dönemlerinde mahkeme kararıyla sürekli artırılan nafakanın borçlu açısından sürdürülemez hale gelmesi
• Nafaka borçlusunun yurt dışına çıkış yasağı ve haciz gibi yaptırımlarla karşılaşması

Karar Nafaka Alanları Hemen Etkiler mi?

Bu sorunun yanıtı hayırdır. AYM kararının yürürlüğe girmesi, mevcut nafaka kararlarını otomatik olarak sona erdirmez. Mahkeme, iptal kararının uygulanması için TBMM'ye 9 aylık süre tanımıştır. Yeni düzenleme yapılana kadar:

• Hâlen nafaka alan kişiler almaya devam eder.
• Nafaka ödeyen kişiler ödemeyi durduramaz; icra takibi riski devam eder.
• Açılmış ve görülmekte olan davalarda mahkemeler mevcut kanunu uygulamayı sürdürür.
• Yeni açılacak davalarda hâkimler, kanun değişene kadar yine 175. maddeyi esas alır; ancak AYM kararını gerekçe göstererek süre belirleyebilirler.

Yeni Düzenleme Ne Getirecek?

Kamuoyundaki beklentiler ve hazırlanan taslaklar doğrultusunda yeni nafaka sisteminin evlilik süresine orantılı bir yapıya kavuşması öngörülmektedir:

• 1 yıldan kısa evlilikler: En fazla 1 yıl nafaka
• 1–5 yıl arası evlilikler: 2–3 yıl nafaka
• 5–10 yıl arası evlilikler: 3–5 yıl nafaka
• 10 yılı aşan evlilikler: Hâkim takdiriyle uzatılabilir; yaşlılık, hastalık veya çocuk bakımı gibi özel durumlarda süresiz nafakaya hükmedebilir.

Bu tablonun kanunlaşması hâlinde mahkemeler esnekliklerini koruyacak; hâkim her davayı kendi koşullarında değerlendirecektir.

Nafaka Alanlar Ne Yapmalı?

Nafaka alan eşler için öncelikli adım, mevcut kararın nasıl etkileneceğini bir avukatla değerlendirmektir. TBMM'nin yeni düzenlemeyi nasıl şekillendireceği, geçiş hükümlerinin nasıl yazılacağı, yani eski kararların yeni sisteme tabi olup olmayacağı henüz belli değildir. Bu nedenle:

• Mevcut nafaka miktarınızı bir avukatla gözden geçirin.
• Nafaka artışı davası açmayı düşünüyorsanız, yeni düzenleme öncesinde hukuki danışmanlık alın.
• Kanun değişikliği sonrasında geçiş hükümleri netleştiğinde avukatınızla durumu yeniden değerlendirin.

Nafaka Ödeyen Eşler Ne Yapmalı?

Nafaka ödeyen taraf için ise AYM kararı, kısa vadede somut bir değişiklik getirmemektedir. Yeni yasa çıkana kadar ödemeyi kesmek hukuka aykırıdır ve nafaka borcunun icra yoluyla tahsil edilmesi veya cezai yaptırımla karşılaşılması söz konusu olabilir. Bununla birlikte şu adımlar alınabilir:

• Nafaka miktarının güncel koşullara göre yeniden belirlenmesi için nafakanın kaldırılması veya azaltılması davası açılabilir.
• Nafaka alacaklısının yeniden evlendiğine veya ekonomik koşullarının önemli ölçüde iyileştiğine dair somut deliller varsa, bu deliller dava dosyasına eklenmelidir.
• Kanun değişikliği sonrasında yeni bir düzenleme yapıldığında, lehe hükümlerin uygulanması için mahkemeye başvurulabilir.

Samsun'da Nafaka Davaları

Samsun Aile Mahkemesi'nde görülen nafaka artışı, azaltma ve kaldırma davalarında süreç ortalama 6–18 ay arasında değişmektedir. AYM kararından sonra yerel mahkemelerde görülen bir eğilim, hâkimlerin süre tayininde daha temkinli davranması ve tarafların ekonomik koşullarını daha ayrıntılı incelemesidir. Büromuz, Samsun ve Karadeniz bölgesindeki nafaka davalarında müvekkillerimize hem davacı hem davalı sıfatıyla temsil hizmeti sunmaktadır.