Miras Reddi Nedir?
Türk Medeni Kanunu'nun 605. maddesi uyarınca yasal ve atanmış mirasçılar, miras bırakanın ölümünden itibaren 3 ay içinde mirası reddedebilir. Miras reddi, mirasçının tereke üzerindeki tüm hak ve yükümlülüklerinden vazgeçmesi demektir; buna gerçek ret denir.
Mirası reddetmemeniz hâlinde tereke borçlarından şahsen sorumlu olursunuz. Yani murisin kredi borçları, vergi borçları ve diğer yükümlülükleri size geçer. Bu durum özellikle ağır borçlu mükelleflerin vefatında ciddi tehdit oluşturur.
Reddin Şekli: Sulh Hukuk Mahkemesi'ne Başvuru
Miras reddi, murisin son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesi'ne yazılı ya da sözlü beyanda bulunularak gerçekleştirilir. Samsun'da ikamet eden birinin mirası için Samsun Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir. Başvuruda şunlar gerekmektedir:
- Mirasçının nüfus cüzdanı
- Murise ait ölüm belgesi
- Ret beyan dilekçesi (avukat aracılığıyla da yapılabilir)
- İlgili harç (güncel harç tarifelerine göre belirlenir)
Mahkeme, ret beyanını kayıt altına alır ve mirasçı bu tarihten itibaren tereke ile ilgisini keser. Önemli not: Noterde miras reddi yapılamaz; başvuru mutlaka mahkemeye yapılmalıdır.
3 Aylık Süre
Ret süresi, mirasçının mirası öğrendiği tarihten — genellikle murisin ölüm tarihi ya da atanmış mirasçılar için vasiyetnamenin tebliği — itibaren 3 aydır. Bu süre hak düşürücüdür; geçirilmesi hâlinde mirası kabul etmiş sayılırsınız.
Süre dolmadan önce mahkemeden ek süre talep etmek mümkündür. Özellikle murisin mal varlığı ve borçları hakkında bilgi toplanması gerektiğinde bu yola başvurulabilir.
Terekenin Borca Batık Olduğu Hâllerde Resmi Tasfiye
Terekenin borçlarının varlıklarından fazla olduğu açıksa mirasçı, mahkemeden terekenin resmî tasfiyesini talep edebilir. Bu yöntemde alacaklılar alacaklarını tereke varlıklarından alır; mirasçı şahsen borçtan korunur. Bu seçenek, mirası reddetmeden borcun üstesinden gelmek isteyen mirasçılar için önemli bir alternatiftir.
Reddin Diğer Mirasçılara Etkisi
Bir mirasçının mirası reddetmesi hâlinde o kişinin payı, sanki o kişi miras bırakandan önce ölmüş gibi değerlendirilir ve diğer mirasçılara geçer. Tüm mirasçılar birlikte reddederse mahkeme, terekenin tasfiyesine karar verir ve kalan net değer devlete intikal eder.
Reddi Etkisizleştiren Hâller
Şu davranışlar, mirası fiilen kabul ettiğiniz anlamına gelir ve reddinizi geçersiz kılar:
- Tereke mallarını kullanmak, satmak veya devretmek
- Murisin borçlarını şahsen ödemek
- Tereke ile ilgili tasarruf işlemi yapmak (hesaplardan para çekmek vb.)
- 3 aylık süre içinde herhangi bir anda ret beyanı vermemek
Öğrendikten 4 ay sonra miras reddedebilir miyim?
Normal şartlarda hayır; 3 aylık hak düşürücü süre geçmiştir. Ancak sürenin kaçırılmasında haklı bir neden (hastalık, bilgisizlik) varsa mahkemeye başvurarak sürenin yeniden tanınması talep edilebilir; sonuç mahkeme takdirindedir.
Mirası reddedersem çocuklarım da reddedebilir mi?
Küçük çocuklar adına ebeveynleri ret başvurusunda bulunabilir. Mahkeme, küçüğün menfaatini ayrıca değerlendirebilir. Vesayet altındaki kişilerde mahkeme izni şarttır.
Borcun fazla olup olmadığını nasıl anlarım?
Murisin bankalar nezdindeki borçlarını ve taşınmaz/taşınır mal varlığını araştırabilirsiniz. Bunun için avukat aracılığıyla sorgu yaptırmak hem hızlı hem de güvenilirdir.
Miras reddedilirse sigorta poliçesi de gider mi?
Hayır. Hayat sigortası poliçesinde lehtar olarak gösterilen kişi, miras reddetse bile sigorta bedelini alır; çünkü sigorta bedeli tereke dışındadır.